Olympisch Londen

‘Starboard!’ roepen de kapiteins om voorrang te eisen bij de knalgele boeien. In drie rondes strijden ze hoffelijk en fanatiek om de snelste tijd. Soms knallen twee scheepjes tegen elkaar. Het is lastig manoeuvreren, de wind draait voortdurend van richting tussen de hoge flatgebouwen die aan de kades staan van het rechthoekige bassin. Aan de voet van een voormalige scheepswerf valt de wind helemaal weg. ‘Klaar om te wenden?’ roept kapitein Oliver duidelijk doch beheerst. Hij is net zestien en beleeft zijn eerste seizoen als instructeur. Carol-Ann, woonachtig in hartje Londen, is een avondje uit in eigen stad. Voor twee tientjes, inclusief eten. Ze zou Olivers moeder kunnen zijn, ingepakt in haar oranje reddingvest volgt de onervaren fokkenmaat keurig de orders op van de jonge kapitein. Afwisselend roept ze het uit van spanning en plezier.
Nadat alle bootjes op het droge zijn getrokken wacht boven een barbecue. Met gegrilde worstjes aan hun vork horen de zeilers de uitslagen van de wedstrijd aan. Het clubhuis biedt uitzicht over het water richting sluis. Voorbij de sluisdeuren voert het water naar de Thames. De Deense Sanien Peters werkt als accountant om de hoek in Canary Wharf, het nieuwe financiële hart van Londen. Met haar vriend woont ze aan het dok dat uitkijkt op het watersportcentrum. ‘We kunnen hier heerlijk uitwaaien.’ In het verderop gelegen West India Dock ligt tijdens de Olympische Spelen het cruiseschip dat in 1977 dienst deed in de tv-serie The Love Boat. Sanien weet te vertellen dat het schip compleet met luxe cabins is ingericht als hotel bij het VIP-dorp van het Duitse Olympische team. ‘Alle kades hier in de omgeving van Canary Wharf worden voor de hoofdprijs verhuurd als ligplek voor jachten uit Monaco en St. Tropez.’ Ondertussen verzorgt het watersportcentrum net als elke zomer kampen voor minder bedeelde kinderen uit de buurt. Dankzij de inzet van vrijwillig werkende inspecteurs kunnen de kinderen hier kosteloos een weekje leren zeilen.
 

Koninklijk draven
Waar London overloopt in Wimbledon liggen kapitale villa’s verstrooid tussen de bomen. De bouwwerken achter grote hekken en beveiligingsapparatuur laten weinig te raden over de vermogens van de eigenaren. Voor vierhonderdvijftig pond per maand kunnen eigenaren hun paarden op basis van volpension onderbrengen bij de Wimbledon Village Stables. In ruil voor de vijfsterrenaccomodatie en professionele verzorging mogen de paarden worden bereden door leden van de manege. Ook bezoekers zijn welkom voor een ritje te paard over de Wimbledon Commons. Vanonder haar rijcap vertelt de blonde yardmanager Jennifer Hesketh dat ze regelmatig vakantiegangers mee uit rijden neemt. ‘Laatst nog een vrouw uit de Emiraten, ze miste het rijden thuis zo.’
Op nog geen uur afstand van hartje Londen speelt zich in het dorpscentrum Wimbledon een gemoedelijk dorpsleven af. De stallen van de manege hoorden oorspronkelijk bij de herberg Dog&Fox, als onderdak voor de paarden van gasten. Elk ritje gaat eerst over de hoofdweg door het dorp. In de verkeerslichten staan speciaal paarden afgebeeld. Als het paard op groen springt steekt Jennifer vanaf haar merrie haar hand uit naar links. Vervolgens zwaait ze vriendelijk naar de wachtende automobilisten. ‘De dorpsbewoners omarmen de aanwezigheid van de paarden allerhartelijkst. Het is voor ons belangrijk de band goed te houden.’ Aan het einde van een werkdag ruimen de manegemedewerkers de paardevijgen in de straat op. Langs bloeiende heide draven op een paard van de een van de oudste maneges van Groot-Brittannië geeft een koninklijk gevoel.

 

Runners high
Luieren en picknicken is leuk, maar actie nog beter, zo lijkt een groot deel van de ruim 8,6 miljoen Londenaren te denken. In de koninklijke parken is de kenmerkende dynamiek van metropolitisch Londen voelbaar. Zoals veel hardlopers zoekt Tom Savage dagelijks de groene ruimte om zijn meters te kunnen maken. Dik drie kwartier is hij vanaf zijn huis per bus en underground onderweg naar Hydepark. Als lid van hardloopclub Serpentine traint hij een avond per week in Hydepark voor de marathon. Trainingsmaatje Lawrence Tse vindt de kades van de Thames een geweldige spot om langs te rennen. ‘Westminster Palace en de Big Ben liggen er ’s avonds mooi verlicht bij, dat geeft een heel ander beeld dan overdag.’
Wie up tempo wat meer van de stad wil zien kan zich aansluiten bij sightseeing routes van City Jogging Tours. Het bedrijfje organiseert dagelijks loopjes met een gids voor zakenreizigers en sportieve stedentrippers met weinig tijd. Desgewenst worden hardlopers opgehaald vanaf hun hotel. Er is een twaalf kilometer maritieme tour, in rustig tempo met diverse stops langs Trafalgar Square en Buckingham Palace dribbelen kan ook.

Vrij baan
Een andere aantrekkelijke manier om snel en in de buitenlucht indrukken op te doen is per fiets. Student Graham fietst als gids voor een groepje van tien toeristen uit op de designtweewielers van Fat Tire Tours. Op het plein voor Buckingham Palace zet hij zijn fiets op de standaard om te vertellen hoe de beroemde inbreker Michael Fagan wist binnen te dringen in Buckingham Palace. ‘Niet om iets te jatten, gewoon voor de kick om ongesnapt de koninklijke residentie binnen te komen. Wat deed de koningin? Die nodigde Fagan uit voor een kopje thee. Na het gezellige onderonsje werd hij door de bewaking uitgeleide gedaan.’ Voor de ware sportieveling kan de drie uur durende koninklijke tour gaan vermoeien wegens het vele stoppen bij de highlights van de stad en het wachten op enthousiaste Amerikanen die nog nooit op een fiets hebben gezeten.
Autonomer koersen kan op een Barclay fiets. Deze public bikes staan voor het grijpen op ruim vierhonderd punten in de stad. Ze worden ook wel Boris Bikes genoemd omdat ze onder het bewind van burgermeester Boris Johnson zijn ingevoerd in 2010. Fervent fietser Emily Williams vindt zo veel eer voor de blonde politicus wat overdreven. ‘Het was Johnsons voorganger Ken Livingstone die als Labour-burgermeester veel heeft geïnvesteerd in de aanleg van fietspaden en de lobby voerde voor deze fietsen. Het huidige conservatieve bestuur bezuinigt alleen maar.’ Williams fietst dagelijks vijfentwintig minuten op en neer naar haar werk. Ze rijdt graag mee als een grote groep spitsfietsers zich na werktijd gezamenlijk op de weg begeeft. ‘De groep loopt soms op tot wel 200 fietsers. In zo’n kritische massa voelt het een stuk veiliger. De infrastructuur is nog niet wat het moet zijn met vier banen in de stad.’ Recreatieve fietsers hebben in het weekend vrij baan als The Mall en Constitution Hill gesloten zijn voor autoverkeer.

 

Vaarwater
Ervaring, lidmaatschap van een gerenommeerde roeiclub en liefst een uitnodiging zijn nodig om te mogen roeien bij een van de roeiverenigingen aan de Thames. Zomaar in een skiff stappen en wegroeien kan niet. Maar alleen een kijkje nemen bij de zes historische boothuizen aan de kade bij de Putney bridge is al zeer de moeite waard. Vanaf deze plek in de stad is het mogelijk naar Oxford te roeien, zo’n negentig kilometer stroomopwaarts. Lopen kan trouwens ook, het Thames Path langs het water gaat ver voorbij Oxford, onderweg is de tuin van Windsor Castle helaas niet toegankelijk voor passanten. De London Rowing Club (LRC) bestaat al sinds 1856. In de nok van het clubgebouw hangt de houten boot waarmee het clubteam in 1936 zilver haalde tijdens de Olympische Spelen van Berlijn. Voormalig voorzitter en huidig manusje van alles Richard Philips roeide nog in de houten vier die tot 1986 in gebruik is gebleven.
Zes roeiers lopen naar buiten. Op hun schouders dragen ze een roeiboot, aan hun voeten dragen ze kaplaarzen waarmee ze zo over de schuine helling het water in lopen. Een slimme manier om de hoogteverschillen van het rivierwater te trotseren. Bij eb is de stand van de getijdenrivier zeven meter lager dan bij vloed. Op de buitenmuur van het clubhuis markeren verfstreepjes op kniehoogte de stand die het water bereikte tijdens het hoogtij van 1998.
Verderop, net buiten de stad is het hoogteverschil bij de sluis Molesly Lock aanzienlijk minder met 1,85 meter. Vanaf Waterloo Station is het een halfuur reizen met de trein naar Hampton Court Station, waar deze sluis een van de toeristische attracties vormt. Ronddobberen in de brede rivier roept associaties op met kostuumfilms over het oude Groot-Brittannië. Waar de takken van treurwilgen het water raken slalommen zwanen door de schaduw. Groene gazons liggen als een tapijt rondom Hampton Court Palace. Koning Henry VIII resideerde er in de zestiende eeuw, hij trouwde zes vrouwen, twee van hen liet hij onthoofden. Constance Bell ziet er gelukkiger uit. Ze legt aan bij een terras tegenover het eilandje waarop haar huis staat. Haar platte ijzeren schuit is beladen met volle boodschappentassen. ‘Eens per week kom ik foerageren aan de vaste wal. Ons eiland is niet bereikbaar met de auto.’ Na een biertje stapt ze samen met echtgenoot, moeder en hondje Sprocket aan boord. Het lijkt hier een soort Loosdrecht bij Londen. Per kano glijdend langs de huizen en woonboten in het groen lijkt Londen ver weg.
 

Voor iedereen
Avontuurlijk raften kan in Lee Valley White Water Centre. Deze locatie is speciaal voor de Spelen gebouwd in Londen en gereserveerd voor de Olympische atleten van april tot oktober. Voor- en nadien zijn de raftbanen opengesteld voor publiek. In twee banen van respectievelijk 130 meter en 600 meter worden duizenden liters water per seconde rondgepompt. In de rubberboten trotseren rafters met helm en zwemvest waterkolken en watervallen. ‘Spectaculair,’ noemt kayakgids Richard het kunstmatige kanaal waarin hij surfte op de golven. ‘Ik deed tien minuten over het parcours dat de Olympische rafters in twee minuten afleggen.’
Olympisch Londen doet met dit soort initiatieven zijn best de Spelen toch ook echt voor het volk te laten zijn. Hardloopmaatjes Tom en Lawrence probeerden voor talloze onderdelen kaartjes te krijgen. Alleen Tom is er in geslaagd welgeteld een toegangsbewijs te bemachtigen. Hij mag plaatsnemen op de tribunes van het beachvolleybal bij de Horse Guards Parade. Op dit plein wordt jaarlijks met historisch militair vertoon door geüniformeerde soldaten te paard de verjaardag van koningin Elisabeth gevierd. In juli ligt daar tweehonderdduizend kilo zand klaar en komen Zara Dampney en Lucy Boulton gehuld in bikini in actie voor Engeland. Lawrence kan alleen maar proeven van de Spelen als vrijwilliger. Hij ontvangt de Chinese sporters die komen roeien bij Eton Dorney. Hij heeft er zin in. Meer nog is hij trots op zijn nichtje uit Hongkong. ‘Ze is nog maar vijftien en doet mee aan de Paralympics te paard.’